Nguyên tắc khấu trừ thuế GTGT đầu vào mới nhất 2026

Nguyên tắc khấu trừ thuế GTGT đầu vào là chỉ khấu trừ phần thuế có hóa đơn hợp pháp, phục vụ hoạt động chịu thuế và đủ chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt từ 5 triệu đồng. Bài viết giúp kế toán SME kiểm tra hồ sơ, hạch toán TK 133/3331, kê khai đúng kỳ và tối ưu dòng tiền thuế. Nếu làm sai, doanh nghiệp có thể bị loại thuế đầu vào, tăng chi phí doanh nghiệp, sai báo cáo tài chính và phát sinh phạt truy thu. Điểm dễ vướng nhất từ 2026: hóa đơn hợp pháp chưa đủ, nếu thiếu chứng từ chuyển khoản thì vẫn rủi ro.

Nguyên tắc khấu trừ cơ bản

Điều kiện chung khấu trừ

Nguyên tắc khấu trừ thuế GTGT đầu vào bắt đầu từ mục đích sử dụng: đầu vào cho SXKD chịu thuế được khấu trừ toàn bộ; phần không chịu thuế phải loại hoặc phân bổ. Luật 48/2024/QH15, Nghị định 181/2025/NĐ-CP yêu cầu hóa đơn GTGT hợp pháp và chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt từ 5 triệu đồng.

Khấu trừ phát sinh kỳ

Thuế phát sinh tháng/quý nào kê khai kỳ đó; chưa khấu trừ hết chuyển kỳ sau. Sót trước kiểm tra thì khai bổ sung, đối chiếu TK 133 với tờ khai 01/GTGT.

Phân bổ dùng chung & đặc thù

Phân bổ chịu thuế + không chịu thuế

Với chi phí dùng chung, kế toán hạch toán riêng thuế được và không được khấu trừ. Không tách được thì lấy doanh thu chịu thuế chia tổng doanh thu. Tình huống SME: mua văn phòng phẩm 10 triệu, GTGT 1 triệu; doanh thu chịu thuế 600 triệu trên tổng 1 tỷ, nên khấu trừ 600.000 đồng.

Theo TT133, ghi Nợ 642: 10.400.000, Nợ 1331: 600.000, Có 112/331: 11.000.000. Phần 400.000 làm tăng chi phí quản lý trên KQKD; TK 133 giảm khi bù trừ thuế.

Dự án đầu tư khép kín

Dự án đầu tư vừa có doanh thu chịu thuế, vừa không chịu thuế được tạm phân bổ theo phương án, điều chỉnh 3 năm đầu. Sản xuất khép kín tạo hàng chịu thuế được khấu trừ toàn bộ.

Trường hợp không khấu trừ & rủi ro

TSCĐ máy móc không khấu trừ

Không khấu trừ thuế GTGT đầu vào với TSCĐ chuyên dùng cho quốc phòng, an ninh; tài sản của tổ chức tín dụng, chứng khoán, bảo hiểm, y tế, đào tạo. Ô tô dưới 9 chỗ không kinh doanh vận tải, du lịch, khách sạn chỉ khấu trừ theo giá chưa thuế đến 1,6 tỷ đồng.

Mua xe 2 tỷ, GTGT 200 triệu: khấu trừ 160 triệu, 40 triệu tính nguyên giá. Ghi Nợ 211: 2,04 tỷ; Nợ 1332: 160 triệu; Có 331: 2,2 tỷ.

Sai sót & xử lý

Sai sót phổ biến là trả tiền mặt hóa đơn từ 5 triệu, quên phân bổ hoặc kê sai mã số thuế. Cách sửa: đối chiếu hóa đơn, khai bổ sung trước kiểm tra và điều chỉnh TK 133/3331 để tránh truy thu.

FAQ

Q1: Nguyên tắc khấu trừ thuế GTGT đầu vào với hao hụt?

Được khấu trừ nếu trong định mức hoặc có hồ sơ tổn thất không được bồi thường. Phần vượt định mức phải loại khỏi TK 133.

Q2: Phân bổ thuế GTGT dùng chung thế nào?

Lấy doanh thu chịu thuế chia tổng doanh thu. Tạm tính theo kỳ, điều chỉnh cuối năm.

Q3: Ô tô TSCĐ khấu trừ GTGT bao nhiêu?

Xe dùng vận tải, du lịch, khách sạn được xét theo mục đích kinh doanh. Trường hợp khác, chỉ khấu trừ phần giá chưa thuế đến 1,6 tỷ.

Q4: Thiếu chứng từ không dùng tiền mặt xử lý ra sao?

Không khấu trừ hóa đơn từ 5 triệu trở lên. Nếu đã kê, điều chỉnh giảm trước kiểm tra và rà soát chi phí TNDN.

Để áp dụng an toàn, kế toán nên xây checklist theo quy trình mua hàng: kiểm tra nhà cung cấp, hóa đơn điện tử, hợp đồng, nghiệm thu, chuyển khoản và mục đích sử dụng. Cuối mỗi kỳ, đối chiếu TK 133 với tờ khai GTGT, bảng phân bổ và số dư công nợ để phát hiện hóa đơn thiếu điều kiện. Với khoản không được khấu trừ, ghi nhận ngay vào chi phí hoặc nguyên giá TSCĐ để BCTC không lệch. Doanh nghiệp SME nên rà soát quy trình nội bộ, tuân thủ Luật 48/2024/QH15, Nghị định 181/2025/NĐ-CP và xem thêm hướng dẫn hạch toán thuế GTGT theo TT133.

Bài viết cùng chủ đề