Cách tính thuế thu nhập cá nhân mới nhất 2026

Cách tính thuế thu nhập cá nhân 2026 là lấy thu nhập chịu thuế từ lương, trừ các khoản giảm trừ hợp lệ, rồi áp biểu thuế lũy tiến 5 bậc hoặc thuế suất riêng cho cá nhân không cư trú. Kế toán SME đọc để tự kiểm tra bảng lương, hồ sơ người phụ thuộc và số thuế khấu trừ trước khi trả lương. Làm sai có thể dẫn đến thiếu chứng từ, hạch toán sai TK 3335, nộp thiếu thuế, phát sinh tiền chậm nộp và lệch báo cáo tài chính. Điểm cần chú ý là mức giảm trừ mới từ kỳ tính thuế 2026 thay đổi khá mạnh.

Cách tính thuế thu nhập cá nhân từ tiền lương, tiền công 2026

Công thức tính thuế TNCN theo Luật Thuế TNCN 2025

Áp dụng công thức: Thuế TNCN = thu nhập tính thuế x thuế suất; thu nhập tính thuế = thu nhập chịu thuế – các khoản giảm trừ. Riêng thu nhập từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026.

Xác định thu nhập chịu thuế và thu nhập tính thuế

Thu nhập chịu thuế là tổng lương, phụ cấp, lợi ích chịu thuế trừ khoản miễn thuế. Kế toán cần hợp đồng lao động, bảng lương, quyết định lương, chứng từ bảo hiểm và hồ sơ người phụ thuộc. Bút toán thường dùng theo TT133: Nợ TK 642/Có TK 334 khi ghi lương; Nợ TK 334/Có TK 3335 khi khấu trừ thuế.

Biểu thuế lũy tiến từng phần 5 bậc áp dụng từ 01/01/2026

Biểu 5 bậc gồm: đến 10 triệu 5%; trên 10-30 triệu 10%; trên 30-60 triệu 20%; trên 60-100 triệu 30%; trên 100 triệu 35%. Thuế TNCN khấu trừ làm tăng nghĩa vụ phải nộp trên BCĐKT; chi phí lương ảnh hưởng KQKD, còn tiền nộp thuế ảnh hưởng LCTT.

Mức giảm trừ gia cảnh và các khoản giảm trừ mới nhất 2026

Giảm trừ gia cảnh cho bản thân và người phụ thuộc

Theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15, giảm trừ bản thân là 15,5 triệu đồng/tháng, người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng/người. Không có người phụ thuộc, người lao động thường phát sinh thuế khi thu nhập sau miễn thuế và bảo hiểm vượt 15,5 triệu đồng.

Các khoản đóng bảo hiểm, quỹ hưu trí và đóng góp được giảm trừ

Các khoản được trừ gồm bảo hiểm bắt buộc, quỹ hưu trí tự nguyện trong giới hạn, đóng góp từ thiện, nhân đạo, khuyến học có chứng từ hợp lệ. SME hay sai ở việc nhận giấy tờ người phụ thuộc nhưng chưa đăng ký mã số thuế; cách sửa là rà soát hồ sơ trước kỳ quyết toán.

So sánh giảm trừ 2025 vs 2026 và tác động đến người lao động

Mức giảm trừ tăng giúp nhiều lao động giảm thuế hoặc không còn phát sinh thuế. Doanh nghiệp cần cập nhật phần mềm lương, quy chế trả lương và bảng tính thuế để tránh khấu trừ thừa, gây khiếu nại nội bộ.

Thực hành tính thuế TNCN và tránh sai sót thường gặp

Ví dụ tính thuế TNCN 2026 có và không có người phụ thuộc

Ví dụ 1: lương chịu thuế 18 triệu, không người phụ thuộc, chưa xét bảo hiểm, thu nhập tính thuế = 18 – 15,5 = 2,5 triệu; thuế bậc 1 là 125.000 đồng. Ví dụ 2: lương 25 triệu, có 1 người phụ thuộc, giảm trừ = 21,7 triệu; thu nhập tính thuế = 3,3 triệu, thuế là 165.000 đồng.

Sai sót thường gặp khi tính và quyết toán thuế TNCN

Tình huống SME: nhân viên mới báo nuôi con nhỏ nhưng kế toán chỉ lưu giấy khai sinh, chưa đăng ký người phụ thuộc. Khi quyết toán, khoản giảm trừ 6,2 triệu/tháng có thể không được chấp nhận. Cách xử lý là bổ sung đăng ký, mã số thuế, thời điểm phát sinh nuôi dưỡng và lưu hồ sơ kèm bảng lương.

Checklist hồ sơ chứng từ và công cụ tính thuế TNCN

+ Hợp đồng lao động, phụ lục lương, bảng chấm công, bảng lương tháng.

+ Chứng từ bảo hiểm, hồ sơ người phụ thuộc, biên nhận đóng góp hợp lệ nếu có.

+ Có thể dùng công cụ tính thuế online để ước tính, nhưng số cuối cùng phải đối chiếu Luật Thuế TNCN, TT111/2013/TT-BTC và dữ liệu lương thực tế.

FAQ

Lương bao nhiêu thì phải đóng thuế TNCN 2026?

Không có người phụ thuộc, thường trên 15,5 triệu đồng/tháng sau khoản miễn thuế và bảo hiểm mới phát sinh thuế. Có 1 người phụ thuộc, ngưỡng cơ bản là trên 21,7 triệu đồng/tháng.

Mức giảm trừ gia cảnh 2026 là bao nhiêu?

Bản thân được giảm 15,5 triệu đồng/tháng. Mỗi người phụ thuộc đủ điều kiện được giảm 6,2 triệu đồng/tháng.

Cá nhân không cư trú tính thuế TNCN thế nào?

Cá nhân không cư trú áp dụng thuế suất 20% trên thu nhập từ tiền lương, tiền công phát sinh tại Việt Nam. Trường hợp này không áp dụng giảm trừ gia cảnh như cá nhân cư trú.

Có bao nhiêu bậc thuế trong biểu thuế lũy tiến 2026?

Biểu thuế lũy tiến từng phần có 5 bậc. Kế toán phải tính trên thu nhập tính thuế, không tính trực tiếp trên tổng lương.

Để tính đúng thuế TNCN 2026, kế toán SME nên đi theo thứ tự: xác định tình trạng cư trú, tổng hợp thu nhập chịu thuế, loại khoản miễn thuế, trừ giảm trừ hợp lệ, rồi áp đúng biểu thuế. Hồ sơ phải khớp giữa hợp đồng, bảng lương, bảo hiểm, đăng ký người phụ thuộc và số đã hạch toán TK 334, TK 3335. Trước khi nộp tờ khai hoặc quyết toán, doanh nghiệp nên rà soát quy trình tiền lương nội bộ, cập nhật mức giảm trừ mới và xem thêm hướng dẫn kế toán liên quan để tuân thủ quy định.

Bài viết cùng chủ đề