Các trường hợp khấu trừ thuế GTGT đầu vào 2026 DN cần biết

Các trường hợp khấu trừ thuế GTGT đầu vào 2026 là nội dung kế toán doanh nghiệp cần rà soát kỹ trước mỗi kỳ kê khai thuế. Từ giai đoạn áp dụng Luật Thuế GTGT mới, điều kiện khấu trừ không chỉ nằm ở việc có hóa đơn VAT, mà còn phụ thuộc vào tính hợp pháp của hóa đơn, chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt từ ngưỡng 5 triệu đồng, mục đích sử dụng hàng hóa dịch vụ và việc phân bổ nếu dùng chung cho hoạt động chịu thuế và không chịu thuế. Nếu xử lý sai, doanh nghiệp có thể bị loại thuế GTGT đầu vào, tăng chi phí, truy thu thuế và phát sinh tiền chậm nộp.

Khấu trừ thuế GTGT đầu vào là gì?

Khấu trừ thuế GTGT đầu vào là việc doanh nghiệp nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ được trừ số thuế GTGT đã trả khi mua hàng hóa, dịch vụ vào số thuế GTGT đầu ra phải nộp, nếu đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định. Nói đơn giản, thuế GTGT đầu vào chỉ được khấu trừ khi khoản mua vào phục vụ hoạt động chịu thuế GTGT, có hóa đơn hợp pháp, có chứng từ thanh toán đúng quy định và không thuộc trường hợp bị loại.

Không phải cứ có hóa đơn VAT là được khấu trừ

Đây là lỗi rất phổ biến tại doanh nghiệp SME. Một hóa đơn có dòng thuế GTGT 8% hoặc 10% chưa đủ để kế toán ghi nhận toàn bộ vào TK 133. Kế toán cần kiểm tra thêm người bán có hợp pháp không, hàng hóa dịch vụ có phục vụ hoạt động chịu thuế GTGT không, giá trị thanh toán có đạt ngưỡng phải chuyển khoản không, chứng từ thanh toán có khớp hợp đồng và hóa đơn không, hóa đơn có sai sót hay bị cơ quan thuế cảnh báo rủi ro không.

Tiêu chí	Trường hợp A	Trường hợp B
Điều kiện hóa đơn	Hóa đơn điện tử hợp pháp, đúng tên, mã số thuế, nội dung, thuế suất và giá trị giao dịch	Hóa đơn sai thông tin, hóa đơn rủi ro, hóa đơn không phản ánh giao dịch thực tế hoặc chưa xử lý sai sót
Điều kiện thanh toán	Hàng hóa, dịch vụ mua vào từ 5 triệu đồng trở lên có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt hợp lệ	Thanh toán tiền mặt, nộp tiền mặt vào tài khoản bên bán hoặc chứng từ thanh toán không khớp hồ sơ
Mục đích sử dụng	Phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh hàng hóa, dịch vụ chịu thuế GTGT	Dùng cho hoạt động không chịu thuế, tiêu dùng cá nhân hoặc không chứng minh được phục vụ kinh doanh

Các trường hợp được khấu trừ thuế GTGT đầu vào năm 2026

1. Có hóa đơn GTGT hợp pháp

Doanh nghiệp được khấu trừ thuế GTGT đầu vào khi có hóa đơn GTGT hợp pháp hoặc chứng từ nộp thuế GTGT ở khâu nhập khẩu, chứng từ nộp thuế thay cho phía nước ngoài nếu thuộc trường hợp áp dụng. Hóa đơn cần đúng tên doanh nghiệp, mã số thuế, địa chỉ, nội dung hàng hóa dịch vụ, thuế suất, tiền thuế và phản ánh đúng giao dịch thực tế. Nếu hóa đơn sai mã số thuế, sai tên hàng, sai thuế suất hoặc bị lập không đúng thời điểm, kế toán cần xử lý sai sót trước khi kê khai khấu trừ.

2. Hàng hóa, dịch vụ mua vào phục vụ hoạt động chịu thuế GTGT

Thuế GTGT đầu vào được khấu trừ khi hàng hóa, dịch vụ mua vào phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh hàng hóa, dịch vụ chịu thuế GTGT. Ví dụ: nguyên vật liệu sản xuất hàng chịu thuế, dịch vụ vận chuyển hàng bán, chi phí thuê kho phục vụ bán hàng chịu thuế, phần mềm quản lý bán hàng, máy móc thiết bị phục vụ hoạt động chịu thuế. Nếu khoản mua vào phục vụ hoạt động không chịu thuế GTGT hoặc tiêu dùng cá nhân, doanh nghiệp không được khấu trừ phần thuế đầu vào tương ứng.

3. Hàng hóa, dịch vụ mua vào từ 5 triệu đồng có thanh toán không dùng tiền mặt

Từ giai đoạn áp dụng quy định mới, hàng hóa, dịch vụ mua vào từng lần có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên đã bao gồm thuế GTGT phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt để được khấu trừ thuế GTGT đầu vào, trừ trường hợp đặc thù theo quy định. Chứng từ thanh toán cần thể hiện dòng tiền từ tài khoản của bên mua sang bên bán hoặc phương thức thanh toán không dùng tiền mặt hợp lệ, khớp với hợp đồng, hóa đơn và công nợ.

4. Mua nhiều lần trong cùng một ngày của cùng nhà cung cấp có tổng từ 5 triệu đồng

Nếu doanh nghiệp mua hàng hóa, dịch vụ của cùng một người nộp thuế nhiều lần trong cùng một ngày, mỗi lần dưới 5 triệu đồng nhưng tổng giá trị trong ngày từ 5 triệu đồng trở lên, kế toán cần có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt để bảo vệ quyền khấu trừ thuế GTGT đầu vào. Đây là điểm rất dễ sai nếu doanh nghiệp tách hóa đơn nhỏ hoặc thanh toán tiền mặt theo từng lần mua.

5. Thuế GTGT đầu vào của tài sản cố định phục vụ hoạt động chịu thuế

Thuế GTGT đầu vào của tài sản cố định như máy móc, thiết bị, phương tiện vận tải, phần mềm, dây chuyền sản xuất được khấu trừ nếu tài sản phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh chịu thuế GTGT và đáp ứng điều kiện hóa đơn, thanh toán. Nếu tài sản dùng đồng thời cho hoạt động chịu thuế và không chịu thuế, doanh nghiệp cần phân bổ thuế đầu vào theo nguyên tắc phù hợp, không ghi nhận toàn bộ vào TK 133 khi chưa có căn cứ.

6. Hàng hóa, dịch vụ dùng cho khuyến mại, quảng cáo, cho biếu tặng phục vụ kinh doanh

Một số hàng hóa, dịch vụ mua vào để khuyến mại, quảng cáo, cho biếu tặng phục vụ hoạt động kinh doanh có thể được khấu trừ thuế GTGT đầu vào nếu có đủ hóa đơn, chứng từ, chương trình hoặc hồ sơ nội bộ chứng minh mục đích kinh doanh. Kế toán cần lưu kế hoạch khuyến mại, quyết định tặng hàng, danh sách khách hàng, hóa đơn đầu vào, hóa đơn đầu ra nếu phải lập và hồ sơ liên quan.

Xem thêm: Nguyên tắc khấu trừ thuế GTGT đầu vào mới nhất 2026

Các trường hợp không được khấu trừ thuế GTGT đầu vào

1. Hóa đơn không hợp pháp hoặc không phản ánh giao dịch thực tế

Doanh nghiệp không được khấu trừ thuế GTGT đầu vào nếu hóa đơn là hóa đơn không hợp pháp, hóa đơn mua bán khống, hóa đơn của nhà cung cấp bỏ trốn, hóa đơn sai thông tin trọng yếu chưa được điều chỉnh hoặc hóa đơn không gắn với hàng hóa, dịch vụ thực tế. Khi nhận hóa đơn đầu vào, kế toán nên tra cứu hóa đơn điện tử, kiểm tra trạng thái người bán và đối chiếu với hợp đồng, biên bản giao nhận, phiếu nhập kho, nghiệm thu, thanh toán.

2. Thanh toán tiền mặt cho hóa đơn thuộc diện phải thanh toán không dùng tiền mặt

Nếu hàng hóa, dịch vụ mua vào từ 5 triệu đồng trở lên đã bao gồm thuế GTGT nhưng doanh nghiệp thanh toán bằng tiền mặt, hoặc bên mua nộp tiền mặt vào tài khoản bên bán, khoản thuế GTGT đầu vào có nguy cơ không được khấu trừ. Kế toán cần kiểm tra chứng từ thanh toán trước khi kê khai, đặc biệt với các hóa đơn mua vật tư, dịch vụ marketing, thuê kho, thuê xe, thiết bị văn phòng và chi phí phát sinh cuối kỳ.

3. Hàng hóa, dịch vụ dùng cho hoạt động không chịu thuế GTGT

Thuế GTGT đầu vào của hàng hóa, dịch vụ sử dụng riêng cho hoạt động không chịu thuế GTGT không được khấu trừ. Nếu doanh nghiệp vừa có doanh thu chịu thuế vừa có doanh thu không chịu thuế, phần thuế đầu vào dùng chung phải phân bổ. Sai sót thường gặp là kế toán ghi nhận toàn bộ thuế đầu vào vào TK 133 dù chi phí phục vụ đồng thời cả hai nhóm hoạt động.

4. Chi phí phục vụ cá nhân, không liên quan hoạt động kinh doanh

Các khoản mua vào phục vụ mục đích cá nhân của chủ doanh nghiệp, cổ đông, nhân viên hoặc không chứng minh được phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh sẽ không đủ điều kiện khấu trừ thuế GTGT đầu vào. Ví dụ: hóa đơn nhà hàng, du lịch, mua sắm cá nhân, thiết bị không phục vụ hoạt động kinh doanh hoặc chi phí không có hồ sơ nội bộ chứng minh mục đích sử dụng.

Ví dụ thực tế về khấu trừ thuế GTGT đầu vào năm 2026

Ví dụ 1: Hóa đơn 4,8 triệu đồng

Công ty A mua văn phòng phẩm của Nhà cung cấp B, tổng giá thanh toán trên hóa đơn là 4,8 triệu đồng đã gồm thuế GTGT. Nếu đây là giao dịch độc lập trong ngày, có hóa đơn hợp pháp và văn phòng phẩm phục vụ hoạt động kinh doanh chịu thuế GTGT, doanh nghiệp có thể kê khai khấu trừ thuế đầu vào mà không bắt buộc phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt. Tuy nhiên, doanh nghiệp vẫn nên ưu tiên chuyển khoản để hồ sơ rõ ràng và dễ đối chiếu.

Ví dụ 2: Hai hóa đơn trong cùng ngày, mỗi hóa đơn dưới 5 triệu đồng

Cùng ngày, Công ty A mua hàng của Nhà cung cấp B hai lần, mỗi lần 3 triệu đồng đã gồm thuế GTGT. Tổng giá trị mua trong ngày từ cùng nhà cung cấp là 6 triệu đồng. Trường hợp này kế toán cần có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt để bảo vệ quyền khấu trừ thuế GTGT đầu vào. Nếu thanh toán tiền mặt, phần thuế GTGT đầu vào có rủi ro bị loại khi kiểm tra.

Ví dụ 3: Chi phí dùng chung cho hoạt động chịu thuế và không chịu thuế

Công ty C vừa kinh doanh hàng hóa chịu thuế GTGT, vừa có hoạt động không chịu thuế GTGT. Trong kỳ, công ty phát sinh hóa đơn thuê văn phòng, điện nước, phần mềm quản lý dùng chung cho cả hai hoạt động. Kế toán không được tự động khấu trừ toàn bộ thuế GTGT đầu vào của các hóa đơn này. Doanh nghiệp cần phân bổ theo doanh thu hoặc tiêu thức phù hợp theo quy định và lưu bảng phân bổ để giải trình.

Checklist trước khi hạch toán thuế GTGT đầu vào vào TK 133

+ Kiểm tra doanh nghiệp đang nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ hay phương pháp trực tiếp.

+ Tra cứu hóa đơn điện tử, kiểm tra trạng thái hóa đơn và thông tin người bán.

+ Đối chiếu tên doanh nghiệp, mã số thuế, địa chỉ, nội dung hàng hóa dịch vụ, thuế suất và tiền thuế trên hóa đơn.

+ Kiểm tra hàng hóa, dịch vụ có phục vụ hoạt động chịu thuế GTGT hay không.

+ Kiểm tra giá trị hóa đơn từ 5 triệu đồng trở lên đã gồm thuế GTGT có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt hay chưa.

+ Kiểm tra trường hợp mua nhiều lần trong cùng một ngày của cùng nhà cung cấp có tổng từ 5 triệu đồng hay không.

+ Đối chiếu hợp đồng, đơn đặt hàng, phiếu nhập kho, biên bản nghiệm thu, biên bản giao nhận và chứng từ thanh toán.

+ Nếu hàng hóa, dịch vụ dùng chung cho hoạt động chịu thuế và không chịu thuế, lập bảng phân bổ thuế GTGT đầu vào.

+ Nếu hóa đơn sai sót, xử lý điều chỉnh hoặc thay thế trước khi kê khai theo quy định hiện hành.

Hạch toán thuế GTGT đầu vào được khấu trừ

Khi mua hàng hóa, dịch vụ đủ điều kiện khấu trừ thuế GTGT đầu vào, kế toán thường hạch toán Nợ 152, 156, 211, 242, 642 hoặc tài khoản chi phí/tài sản phù hợp; Nợ 133; Có 111, 112 hoặc 331 tùy hình thức thanh toán. Tuy nhiên, nếu hóa đơn thuộc diện phải thanh toán không dùng tiền mặt mà doanh nghiệp chưa thanh toán hoặc thanh toán chưa đúng quy định, kế toán cần theo dõi công nợ và kiểm tra điều kiện trước khi kê khai khấu trừ.

Trường hợp sau này phát hiện khoản thuế GTGT đầu vào không đủ điều kiện khấu trừ, doanh nghiệp cần điều chỉnh kê khai, ghi giảm thuế GTGT được khấu trừ và xử lý lại chi phí hoặc nguyên giá tài sản nếu phù hợp. Không nên để số dư TK 133 treo kéo dài mà không đối chiếu với tờ khai thuế GTGT, sổ chi tiết hóa đơn và chứng từ thanh toán.

Lỗi thường gặp khiến doanh nghiệp bị loại thuế GTGT đầu vào

+ Có hóa đơn VAT nhưng thanh toán tiền mặt cho giao dịch từ 5 triệu đồng trở lên.

+ Mua nhiều lần trong cùng ngày của cùng nhà cung cấp, tổng từ 5 triệu đồng nhưng vẫn thanh toán tiền mặt.

+ Bên mua nộp tiền mặt vào tài khoản bên bán và xem nhầm là thanh toán không dùng tiền mặt hợp lệ.

+ Hóa đơn sai tên, sai mã số thuế, sai thuế suất nhưng chưa xử lý điều chỉnh.

+ Không chứng minh được hàng hóa, dịch vụ mua vào phục vụ hoạt động chịu thuế GTGT.

+ Không phân bổ thuế GTGT đầu vào dùng chung cho hoạt động chịu thuế và không chịu thuế.

+ Kê khai hóa đơn rủi ro, hóa đơn của nhà cung cấp có dấu hiệu bất thường mà không rà soát hồ sơ giao dịch.

FAQ về khấu trừ thuế GTGT đầu vào 2026

Hóa đơn từ 5 triệu đồng có bắt buộc chuyển khoản để khấu trừ thuế GTGT không?

Có, hàng hóa dịch vụ mua vào từng lần từ 5 triệu đồng trở lên đã bao gồm thuế GTGT phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt để được khấu trừ thuế GTGT đầu vào, trừ trường hợp đặc thù theo quy định. Kế toán cần kiểm tra chứng từ thanh toán trước khi kê khai.

Hóa đơn dưới 5 triệu đồng có cần thanh toán không dùng tiền mặt không?

Nếu là giao dịch độc lập dưới 5 triệu đồng đã gồm thuế GTGT, thông thường không bắt buộc phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt để khấu trừ. Tuy nhiên, nếu mua nhiều lần trong cùng ngày của cùng nhà cung cấp và tổng từ 5 triệu đồng trở lên, doanh nghiệp cần thanh toán không dùng tiền mặt để tránh rủi ro bị loại thuế đầu vào.

Bên mua nộp tiền mặt vào tài khoản bên bán có được xem là thanh toán không dùng tiền mặt không?

Trường hợp bên mua nộp tiền mặt vào tài khoản bên bán thường không được xem là chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt hợp lệ để khấu trừ thuế GTGT đầu vào. Doanh nghiệp nên thanh toán từ tài khoản của bên mua sang tài khoản của bên bán hoặc dùng phương thức thanh toán không dùng tiền mặt hợp lệ theo quy định.

Thuế GTGT đầu vào dùng chung cho hoạt động chịu thuế và không chịu thuế xử lý thế nào?

Doanh nghiệp phải phân bổ thuế GTGT đầu vào dùng chung theo tiêu thức phù hợp, thường căn cứ doanh thu hoặc phương pháp được quy định. Không nên khấu trừ toàn bộ nếu khoản mua vào phục vụ cả hoạt động chịu thuế và không chịu thuế GTGT.

Hóa đơn đầu vào sai sót có được khấu trừ thuế GTGT không?

Nếu hóa đơn đầu vào sai sót, doanh nghiệp cần xác định sai sót có ảnh hưởng đến thông tin trọng yếu như mã số thuế, giá trị, thuế suất, tiền thuế, nội dung hàng hóa dịch vụ hay không. Trường hợp cần điều chỉnh hoặc thay thế, kế toán nên xử lý xong theo quy định trước khi kê khai khấu trừ để giảm rủi ro bị loại thuế đầu vào.

Thuế GTGT đầu vào không được khấu trừ có được tính vào chi phí không?

Có thể được tính vào chi phí hoặc nguyên giá tài sản nếu khoản chi đáp ứng điều kiện chi phí được trừ khi tính thuế TNDN hoặc điều kiện ghi nhận tài sản theo quy định. Tuy nhiên, không phải mọi khoản thuế GTGT đầu vào bị loại đều tự động là chi phí được trừ. Doanh nghiệp cần kiểm tra hóa đơn, chứng từ, mục đích phục vụ kinh doanh và điều kiện thanh toán.

Kết luận

Các trường hợp khấu trừ thuế GTGT đầu vào 2026 cần được xem xét theo nguyên tắc: có hóa đơn hợp pháp, có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt đối với giao dịch từ 5 triệu đồng trở lên, hàng hóa dịch vụ phục vụ hoạt động chịu thuế GTGT và không thuộc nhóm bị loại. Với doanh nghiệp SME, rủi ro lớn nhất thường nằm ở thanh toán tiền mặt, hóa đơn sai sót, mua nhiều lần trong ngày, chi phí dùng chung không phân bổ và hồ sơ giao dịch không chứng minh được mục đích kinh doanh.

Thông tin mang tính tham khảo, nên kiểm tra lại quy định pháp luật hiện hành.

Nếu doanh nghiệp chưa rà soát hóa đơn đầu vào, TK 133, chứng từ thanh toán và bảng phân bổ thuế GTGT dùng chung, nên kiểm tra lại trước kỳ kê khai để hạn chế rủi ro bị loại thuế đầu vào, truy thu thuế và phát sinh tiền chậm nộp khi cơ quan thuế kiểm tra.

Bài viết cùng chủ đề