Những ai không phải đóng thuế thu nhập cá nhân

Những ai không phải đóng thuế thu nhập cá nhân là người có thu nhập tính thuế bằng 0, người có khoản thu nhập được miễn thuế, hoặc người có số thuế sau quyết toán từ 50.000 đồng trở xuống. Bài viết giúp kế toán SME và người lao động tự kiểm tra ngưỡng chịu thuế, chứng từ cần giữ và cách xử lý khi doanh nghiệp chi trả lương, cộng tác phí. Nếu xác định sai, rủi ro thường gặp là khấu trừ thừa, thiếu cam kết 08/CK-TNCN, sai bút toán lương hoặc lệch số liệu quyết toán thuế cuối năm.

3 nhóm cá nhân không phải nộp thuế TNCN khi thu nhập dưới ngưỡng

Cá nhân cư trú ký hợp đồng ≥ 3 tháng có thu nhập < ngưỡng giảm trừ

Theo Luật 109/2025/QH15 và Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15, giảm trừ gia cảnh 2026 là 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân và 6,2 triệu đồng/tháng/người phụ thuộc. Nếu lương sau trừ bảo hiểm bắt buộc và giảm trừ ≤ 0 thì không phát sinh thuế.

Không ký hợp đồng hoặc hợp đồng < 3 tháng, thu nhập < 2 triệu/lần hoặc có cam kết

Theo Thông tư 111/2013/TT-BTC, sửa bởi Thông tư 92/2015/TT-BTC, khoản chi từ 2 triệu đồng/lần thường bị khấu trừ 10%. Cá nhân có mã số thuế, ước tính cả năm chưa đến mức nộp thuế, có thể lập cam kết 08/CK-TNCN để doanh nghiệp tạm không khấu trừ.

Số thuế phải nộp sau quyết toán ≤ 50.000 đồng được miễn nộp

Thông tư 80/2021/TT-BTC cho phép cá nhân có số thuế TNCN phải nộp sau quyết toán từ 50.000 đồng trở xuống được miễn. Người nộp thuế tự xác định trên hồ sơ quyết toán, không cần xin phê duyệt riêng.

21 khoản thu nhập được miễn thuế TNCN từ 2026 theo Luật mới

Thu nhập từ bất động sản giữa người thân & nhà ở duy nhất

Điều 4 Luật 109/2025/QH15 miễn thuế với chuyển nhượng, thừa kế, quà tặng bất động sản giữa vợ chồng, cha mẹ con, ông bà cháu, anh chị em ruột. Hồ sơ cần hợp đồng công chứng và giấy tờ chứng minh quan hệ. Chuyển nhượng nhà ở, đất ở duy nhất cũng cần chứng minh quyền sở hữu và cam kết đúng thực tế.

Thu nhập từ nông/lâm/thủy sản chưa chế biến & lãi đầu tư an toàn

Thu nhập từ trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản, làm muối chưa qua chế biến thành sản phẩm khác được miễn nếu đúng điều kiện. Lãi tiền gửi ngân hàng, lãi trái phiếu Chính phủ, tiền bảo hiểm nhân thọ cũng thuộc nhóm miễn thuế; nên lưu sao kê, hợp đồng bảo hiểm, chứng từ nhận lãi.

Học bổng, viện trợ từ thiện, lương hưu, kiều hối & thu nhập đặc thù khác

Các khoản phổ biến khác gồm học bổng từ ngân sách hoặc quỹ khuyến học, kiều hối, lương hưu, bồi thường bảo hiểm, viện trợ nhân đạo, tiền lương làm thêm ban đêm và nhóm thu nhập đặc thù công nghệ cao theo thời hạn. Kế toán chỉ ghi nhận chi phí doanh nghiệp khi có chứng từ kế toán hợp pháp, không gộp nhầm thuế TNCN vào chi phí thay người lao động.

Xem thêm: Các khoản thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân

Sai sót thường gặp & checklist chuẩn bị hồ sơ miễn thuế

5 sai sót kế toán & người lao động hay gặp khi kê khai thuế TNCN

Sai sót phổ biến của SME là không đăng ký người phụ thuộc, nhận cam kết 08/CK-TNCN khi cá nhân có nhiều nguồn thu, hiểu nhầm thưởng Tết là miễn thuế, không lưu chứng từ quan hệ thân nhân, và nhầm “không nộp thuế” với “không cần theo dõi”. Cách sửa là rà lại mã số thuế, hồ sơ giảm trừ, bảng lương và tờ khai quyết toán trước khi khóa sổ.

Checklist hồ sơ chứng từ theo từng nhóm miễn thuế

+ Ngưỡng thu nhập: hợp đồng lao động, bảng lương, chứng từ bảo hiểm, đăng ký người phụ thuộc.

+ Cam kết 08/CK-TNCN: mã số thuế cá nhân, cam kết thu nhập, chứng từ chi trả.

+ Thu nhập miễn thuế: hợp đồng, sao kê, quyết định học bổng, giấy tờ thân nhân hoặc hồ sơ BHXH.

Mini case SME: Nhân viên lương 20 triệu/tháng, 1 người phụ thuộc → không phát sinh thuế

Ví dụ nhân viên lương gross 20.000.000 đồng, bảo hiểm bắt buộc 10,5% là 2.100.000 đồng, có 1 người phụ thuộc. Thu nhập tính thuế = 20.000.000 – 2.100.000 – 15.500.000 – 6.200.000 = âm 3.800.000 đồng, nên không khấu trừ TNCN. Bút toán TT133: Nợ 642/Có 334: 17.900.000; Có 3383: 2.100.000. BCĐKT ghi phải trả lương, KQKD ghi chi phí lương, không phát sinh khoản thuế TNCN phải nộp.

FAQ

Q1: Lương bao nhiêu thì không phải đóng thuế TNCN năm 2026?

Không có người phụ thuộc, thu nhập sau trừ bảo hiểm và giảm trừ không vượt 15,5 triệu đồng/tháng thì không phát sinh thuế. Có 1 người phụ thuộc, ngưỡng giảm trừ là 21,7 triệu đồng/tháng trước khi xét các khoản trừ khác.

Q2: Hợp đồng dưới 3 tháng thu nhập 3 triệu/lần có phải đóng thuế không?

Thông thường doanh nghiệp khấu trừ 10% trước khi chi trả. Nếu cá nhân đủ điều kiện và lập cam kết 08/CK-TNCN hợp lệ, doanh nghiệp có thể tạm không khấu trừ.

Q3: Tiền thưởng Tết có được miễn thuế TNCN không?

Không. Thưởng Tết, thưởng tháng 13 là thu nhập từ tiền lương, tiền công và phải cộng vào thu nhập chịu thuế khi tính theo biểu lũy tiến.

Q4: Lãi tiền gửi tiết kiệm ngân hàng có phải khai thuế TNCN không?

Không. Lãi tiền gửi tại tổ chức tín dụng thuộc thu nhập miễn thuế, cá nhân nên lưu sao kê để giải trình khi cần.

Tóm lại, để xác định những ai không phải đóng thuế thu nhập cá nhân, kế toán cần kiểm tra 3 lớp: loại thu nhập có được miễn không, thu nhập tính thuế sau giảm trừ còn dương không, và số thuế quyết toán có vượt 50.000 đồng không. Với SME, quy trình an toàn là lập checklist hồ sơ ngay khi ký hợp đồng, cập nhật người phụ thuộc, kiểm tra cam kết 08/CK-TNCN trước khi chi trả và đối chiếu bảng lương với quyết toán năm. Doanh nghiệp nên rà soát quy trình nội bộ định kỳ để tuân thủ quy định và hạn chế rủi ro chứng từ.

Bài viết cùng chủ đề