Các trường hợp khấu trừ thuế GTGT đầu vào 2026 DN cần biết

Các trường hợp khấu trừ thuế GTGT đầu vào 2026 được áp dụng khi doanh nghiệp có hóa đơn hợp pháp, chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt từ 5 triệu đồng và hàng hóa, dịch vụ phục vụ hoạt động chịu thuế. Bài viết giúp kế toán SME rà soát chứng từ, ghi sổ TK 133 và kê khai đúng trước khi quyết toán. Nếu làm sai, doanh nghiệp có thể bị loại thuế GTGT đầu vào, tăng chi phí, truy thu thuế và phạt chậm nộp. Điểm cần lưu ý là TT219 không còn là căn cứ chính cho năm 2026; cần cập nhật Luật 48/2024/QH15, Luật 149/2025/QH15, Nghị định 181/2025/NĐ-CP, Nghị định 359/2025/NĐ-CP và Thông tư 69/2025/TT-BTC.

Điều kiện khấu trừ thuế GTGT đầu vào 2026

Có hóa đơn/chứng từ hợp pháp

Kế toán kiểm tra hóa đơn điện tử, mã số thuế, tên hàng, thuế suất, chữ ký số và chứng từ nộp thuế nhập khẩu. Hóa đơn sai tên, sai mã số thuế hoặc không phục vụ giao dịch thật phải yêu cầu điều chỉnh trước khi kê khai.

Thanh toán không dùng tiền mặt

Giao dịch mua vào từ 5 triệu đồng đã gồm thuế phải có chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt. Sao kê ngân hàng cần khớp hóa đơn, hợp đồng, nhà cung cấp; bên mua nộp tiền mặt vào tài khoản bên bán không được xem là chứng từ hợp lệ.

Phục vụ hoạt động chịu thuế GTGT

Chỉ khấu trừ phần dùng cho hàng hóa, dịch vụ chịu thuế GTGT. Nếu dùng chung cho hoạt động chịu thuế và không chịu thuế, SME phải phân bổ theo doanh thu, không ghi nhận toàn bộ vào TK 133.

Có chứng từ kế toán hợp lệ

Hồ sơ tối thiểu gồm hợp đồng, phiếu nhập kho, nghiệm thu, đề nghị thanh toán, ủy nhiệm chi và bảng kê liên quan. Thiếu hồ sơ thì tạm treo, bổ sung trước khi lập tờ khai.

Các trường hợp đặc biệt được khấu trừ

TSCD phục vụ SXKD chịu thuế

TSCĐ dùng cho sản xuất kinh doanh hàng hóa, dịch vụ chịu thuế được kê khai khấu trừ nếu đủ hóa đơn và thanh toán hợp lệ. Với ô tô chở người từ 9 chỗ trở xuống, phần giá trị tính khấu trừ thường giới hạn theo ngưỡng 1,6 tỷ đồng chưa thuế, trừ các trường hợp kinh doanh vận tải, du lịch, khách sạn, mẫu và lái thử.

Phúc lợi người lao động khu CN

Nhà ăn, trạm y tế, nhà vệ sinh, khu nghỉ giữa ca phục vụ trực tiếp người lao động sản xuất hàng chịu thuế nên lưu quyết định đầu tư, nghiệm thu và hóa đơn đầu vào.

Tổn thất không bồi thường

Tình huống SME: kho hàng bị cháy, có hóa đơn GTGT và không được bảo hiểm bồi thường. Cách xử lý là lập biên bản kiểm kê, hồ sơ PCCC, xác nhận bảo hiểm và quyết định xử lý tổn thất để bảo vệ số thuế đủ điều kiện.

Bút toán & tác động BCTC theo TT133

Bút toán mẫu khấu trừ GTGT

Ví dụ SME thương mại mua hàng 100 triệu đồng, gồm giá chưa thuế 90,91 triệu đồng và GTGT 9,09 triệu đồng, thanh toán chuyển khoản. Hạch toán: Nợ TK 156: 90,91 triệu đồng; Nợ TK 133: 9,09 triệu đồng; Có TK 112: 100 triệu đồng. TK 133 dùng để phản ánh thuế GTGT đầu vào được khấu trừ, đã khấu trừ và còn được khấu trừ.

Lưu ý thuế TNDN & chứng từ

Thuế GTGT không được khấu trừ được tính vào nguyên giá, giá vốn hoặc chi phí theo từng trường hợp, nhưng khoản mua từ 5 triệu đồng trở lên thiếu thanh toán không dùng tiền mặt có rủi ro bị loại. Trên BCTC, số còn được khấu trừ trình bày ở phần tài sản ngắn hạn; báo cáo kết quả kinh doanh chỉ bị ảnh hưởng khi thuế không được trừ chuyển thành chi phí.

Sai sót thường gặp & checklist

Sai phổ biến của SME là nhận hóa đơn hợp lệ nhưng thanh toán tiền mặt, hạch toán chung chi phí không chịu thuế vào TK 133 hoặc thiếu nghiệm thu dịch vụ. Cách sửa: đối chiếu hóa đơn, ngân hàng, hợp đồng; phân bổ phần dùng chung; lập bảng kiểm trước khi nộp tờ khai.

FAQ

Ô tô 9 chỗ có khấu trừ hết GTGT đầu vào 2026 không?

Không phải mọi trường hợp đều khấu trừ hết. Phần tương ứng giá trị đến 1,6 tỷ đồng chưa thuế thường được trừ; phần vượt cần xem mục đích sử dụng và ngoại lệ kinh doanh.

Hàng hóa miễn thuế có khấu trừ GTGT không?

Không, nếu hàng hóa, dịch vụ đầu vào dùng riêng cho hoạt động không chịu thuế GTGT. Nếu dùng chung, kế toán phân bổ theo tỷ lệ doanh thu chịu thuế và không chịu thuế.

Bút toán khấu trừ GTGT theo TT133 như thế nào?

Khi mua hàng đủ điều kiện, ghi Nợ hàng tồn kho, tài sản hoặc chi phí; Nợ TK 133; Có TK 112 hoặc 331. Khi khấu trừ với thuế đầu ra, ghi giảm số phải nộp tương ứng.

Chứng từ bổ sung từ 01/7/2025 là gì?

Điểm thực hành quan trọng là chứng từ thanh toán không dùng tiền mặt áp dụng từ mức 5 triệu đồng đã gồm thuế. SME nên cập nhật quy trình duyệt chi để tránh mua nhỏ nhiều lần trong ngày nhưng thiếu chuyển khoản.

Tóm lại, muốn khấu trừ an toàn trong năm 2026, kế toán không chỉ nhìn vào hóa đơn mà phải kiểm tra đủ ba lớp: tính hợp pháp của chứng từ, phương thức thanh toán và mục đích sử dụng cho hoạt động chịu thuế. Với giao dịch đặc biệt như TSCĐ, ô tô, phúc lợi lao động hoặc tổn thất, cần lập hồ sơ riêng để giải trình khi kiểm tra thuế, kiểm toán hoặc quyết toán. Doanh nghiệp SME nên rà soát lại quy trình mua hàng, thanh toán, lưu chứng từ và hạch toán TK 133 định kỳ; đồng thời xem thêm các hướng dẫn kế toán liên quan để đảm bảo tuân thủ quy định hiện hành.

Bài viết cùng chủ đề